Cinsellik

Eğer müziği daha iyi anlamak isterseniz, yapabileceğiniz en önemli şey onu dinlemektir….

KADINDA ORGAZM 

Cinsel uyarılmanın en tepe noktaya ulaştığı ve şiddetli bir haz duyumuyla birlikte fizyolojik değişikliklerin eşlik ettiği orgazm yaşantısı, “klimaks” (doruğa ulaşma) olarak da adlandırılmaktadır. Günlük konuşma dilinde “gelme” kelimesi ise orgazmın hem kadın ve hem erkek için sözel karşılığı haline gelmiştir. Bazı kadınlar “zirve” veya “tatmin” gibi daha örtük anlamlı kelimeler kullanmayı yeğlemektedirler. 

Erkekte orgazmı tespit etmek genellikle ejakülasyon gibi gözlenebilen bir durum eşlik ettiği için zor değildir. Masters ve Johnson kadında orgazm sırasında vajina kaslarında kasılmalar gibi psikofizyolojik ve ölçülebilir değişiklikler tanımlamışlarsa da kadında bu süreç daha öznel kabul edilir. 

Bazı kadınlar mastürbasyonla orgazm olabilirken penis-vajina birleşmesi esnasında orgazm olamazlar. Bu durum kadın cinselliğinin normal bir varyasyonunu oluşturabilir.

Yaşam boyu orgazm bozukluğu olan kadınlar mastürbasyon ile orgazm olabilirler. Bu kadınların bazıları eşle birlikteyken “penil penetrasyon” dışındaki aktivitelerle de orgazm olabilirler. Penisin klitorise sürtünmesi, cinsel bölgenin elle veya oral uyarımı gibi etkinliklerle orgazm sağlanabilmektedir. 

Bazı kadınlarda hem eşle hem de yalnız başına iken orgazm olma becerisi yoktur ya da ancak olağan dışı uzun süren bir sürecin ardından orgazm yaşanabilir.

Kadınların bir çoğu aktif cinsel yaşamlarının başlangıcında orgazm güçlüğü yaşayabilir. Ancak tekrarlayan cinsel deneyimler sonrasında orgazm olma becerisi edinirler. Ayrıca güçlü dinsel ve kültürel yasaklar da kadında haz duyumunu engelleyerek orgazm zorluğu yapabilir.

Eşle ilişkide geçimsizlik ya da diğer ailesel sorunlar, kadının işiyle ilgili stress faktörleri, sinsi başlangıçlı bir bedensel hastalık, tedavi amaçlı ilaç kullanımı ve alkol-madde kullanım bozukluğu da orgazm bozukluğu yapabilir.

İlaç kullanımıyla ilişkili orgazm bozukluğu genellikle bir ilacın başlanması ya da dozunun arttırılmasıyla ortaya çıkar.

Orgazm işlev bozukluğu kadınlar tarafından cinsel isteksizlikten sonra ikinci en yaygın bildirilen cinsel işlev bozukluğudur. 

Antidepresanların (trisiklikler, MAO inhibitörleri, ve SSRI), antipsikotiklerin (bazı fenotiazinler) ve anksiyolitik ajanların (bazı benzodiazepinler) kadınlarda orgazm bozukluğu yaptığı bildirilmiştir. Diyabet ve multiple skleroz (MS) gibi bazı tıbbi hastalıklar ve genital organların innervasyonunu  bozan tedaviler (örneğin pelvik radyasyon) orgazm bozukluğu ile ilişkili olabilmektedir.

Orgazm işlevinin anksiyete bozukluklarında ve depresif bozukluklarda bozulabileceğine dair kanıtlar vardır.

Tedavi

“Yönlendirilmiş Mastürbasyon” tercih edilen bir tedavi yöntemidir. Kadının cinsel anatomi-fizyoloji konusunda eğitilmesi ilk adımdır. Daha sonra kadına, kendi bedenini ve cinsel tepkilerini tanıyarak bedensel farkındalığını arttırma ödevleri verilir. Burada kadının eşiyle aktif bir cinsel deneyim sırasında orgazm olmayı beklemektense kendi kendine ilk orgazmı yaşaması amaçlanır. Vibratörler, fantezi ve Kegel alıştırmaları ek olarak önerilen yöntem ve araçlardır. 

Eşiyle penetrasyon dışındaki cinsel etkinliklerle orgazm olabilen ancak penetrasyonla orgazm olamamayı sorun yapan kadınlara bu kaygıyı “normalize ederek”, bilgilendirerek ve hastaya güven vererek yaklaşmak yeterli olabilir. 

Cinsel birleşme ile orgazm olma konusunda ısrarcı kişiler ve çiftler için“köprü tekniği” (the bridge maneuver) uygulanabilir. Bu yaklaşım başta hastanın kendisini (parmaklarıyla veya vibratörle) veya eşinin hastayı doğrudan klitoris uyarısıyla orgazma ulaştırması ve sonra orgazm meydana gelirken eşin vajinaya girmesini içerir. Böylece,  vajinaya giriş orgazmın hemen öncesinde meydana gelir, teorik olarak,  yalnızca penis uyarısı ile orgazm gerçekleşmiş olur.

Tedavi amaçlı ilaç kullanımı, madde kullanım bozukluğu, genel bedensel hastalıklar ve tedavileriyle ilişkili orgazm bozukluğundaki yaklaşımlar, erkeklerde geç boşalma tedavisine benzer şekildedir. Özetle varsayılan etiyolojiye bağlıdır ve ilaç kesilmesini, madde kullanım bozukluğu varsa tedaviye yönlendirmeyi, bireysel psikoterapiyi ya da birleşik evlilik psikoterapisini içerebilir.

Bazı kanıtlar, PDE-5 inhibitörlerinin cinsel yönden deneyimsiz olan kadınlara orgazma yardımcı olabileceğine işaret etmektedir. Yaşam boyu orgazm yaşama güçlüğü olan kadınlarda bupropiyonun etkinliğini gösteren veriler tutarlı değildir.

KADINDA CİNSEL İSTEK ve UYARILMA

Kadında cinsel istek ve uyarılma birbirinden tam olarak ayırt edilemediğinden tek başlık altında incelenebilir. Bazı kadınlarda, istek uyarılmanın öncesinde bulunurken, başka kadınlarda istek uyarılmayı izler.  Cinsel etkinlikte bulunma sıklığı cinsel isteğin göstergesi olmayabilir. Çünkü sık cinsel etkinlikte bulunan bazı kadınlar sırf eşlerinin talebini yerine getirmek için cinsel etkinlikte bulunmakta ve kendilerini “isteksiz” olarak tanımlamaktadırlar. Bazı kadınlarda istek sevişme öncesinde olmayabilir ancak kadına yaklaşıldığında ve partneri tarafından uyarıldığında istek ortaya çıkabilir. 

Birçok kadın ise cinsel aktivite isteği duymadan ve fantezi kurmadan doyurucu sıklıkta cinsellik yaşayabilmektedir. Ek olarak, çoğu kadın nadiren cinsel fanteziler bildirmektedir. Sonuç olarak cinsel istek ve uyarılma sorunu olan kadınların aşağıdaki özellikleri olduğunu söyleyebiliriz:

1.Cinsel etkinliğe ilgisizlik ya da çok az ilgi gösterme 

2.Cinsel içerikli düşüncelerin ya da düşlemlerin olmaması ya da çok az olması     

3.Cinsel etkinliği başlatmama ya da çok az başlatma, eşinin başlatma girişimlerine karşılık vermeme. 

4.Cinsel etkinlik sırasında, cinsel coşku/hoşlanma olmaması ya da çok az olması.

5.İçten ya da dıştan gelen hiçbir cinsel simgeye (örn. yazılı, sözel ya da görsel) karşı cinsel ilgi/uyarılmanın olmaması ya da çok az olması.

6.Cinsel organlarda ya da cinsel organların dışında bir duyum olmaması ya da çok az olması.

Belirtlerin uzun süredir bulunması (yaklaşık altı ay) ve kişide sıkıntı yaratması gerekir.

Tedavi

Tedavi süreci altta yatan olası nedenlerin saptanmasıyla başlar. Ayrıntılı bir öykü, fizik muayene ve gerekirse hormonal inceleme yapılmalıdır. Hasta, TSH düzeylerinde anormallik ve östrojen eksikliği gibi durumlarda etyolojiye uygun tedavilere yönlendirilir. Vajinal kuruluk olan durumlarda lubrikasyonu sağlamak önemlidir. Lokal östrojen uygulanması veya su bazlı kayganlaştırıcı kullanılması çoğu zaman sorunu çözer.

Geleneksel olarak kadınlarda istek sorunları ve uyarılma sorunları için aynı cinsel terapi ve bilişsel terapi teknikleri kullanılır. Terapi cinsel eğitimle başlar ve ilerleyen aşamalarda gerektikçe bu eğitim sürdürülür. Başlangıçta cinsel birleşmenin yasaklanması ve duyumlara odaklanma alıştırmalarının verilmesi genellikle uygundur. Bilişsel yeniden yapılandırma ve cinsellikte iletişimi geliştirme gibi konuların çalışılması hem tedavinin başlangıcında hem de ilerleyen aşamalarda önemlidir.

Genital bölgeye radyoterapi uygulanması sonucu oluşan nedbe ve darlıkların önlenmesi amacıyla geliştirilen klitoral terapi cihazı (EROS) cinsel uyarılma bozukluklarının tedavisinde de kullanılabilir. EROS klitorise kan akışını arttırmak için planlanmış pille çalışan vakumlu bir cihazdır. Kadın cinsel işlev bozukluklarında kullanılmak üzere FDA tarafından onay verilen ilk cihazdır.

Özgül Tedavi Yaklaşımları

Cinsel istek bozukluğunun özgül tedavisi özgül nedenin bulunmasıyla olur. Özgül nedenin bir örneği testosteron yetersizliğidir. Bilateral ooferektomi sonucu cerrahi menopoza bağlı cinsel istek kaybında testosteronun yararlı olduğu gösterilmiştir. Ayrıca testosteron çeşitli kanserlerin tedavisi için kullanılan sitotoksik ajan ve radyasyon kullanımından kaynaklanan tıbbi menopozda da yardımcı olabilir.

Cinsel travma sonrası cinsel ilgi/uyarılma bozukluğu olduğunda tedavi yaklaşımı daha zor olabilir. Danışmanlık ve cinsel eğitim tedavideki önemini korur. Bununla birlikte, böyle bir hastanın, psikoterapi tecrübesi ve cinsel terapi yetkinliği olan bir klinisyen tarafından çok yönlü ele alınarak tedavi edilmesi en ideal yaklaşım olabilir.

Özgül Olmayan Tedavi Yaklaşımları

Cinsel istek/uyarılma bozukluğu tedavisi için özgül olmayan yöntemler özgül açıklayıcı etmenlerin saptanamadığı zaman kullanılmalıdır. Bu hastalara eğer sağlanabiliyorsa kendine yardım (self-help) kitapları önerilmesi uygundur.

Çifte birlikte yemek yemek, spor yapmak gibi ”geçiş aktiviteleri”  önermek kadında gerginliği azaltıp, cinsel uyaranlara daha açık hale getireceği için önemlidir. Böylece daha keyifli bir cinsel etkinlik ve daha yüksek cinsel uyarılma düzeylerine ulaşılabilir.

Eşlik eden bir diğer cinsel işlev bozukluğu, örneğin orgazm bozukluğu varsa, orgazm bozukluğu tedavisinde kullanılan yöntemlerle kadın orgazmik hale  getirilmelidir. Orgazmik hale gelmek cinsel istek düzeyinde fazla değişikliğe neden olmasa da cinsel olaylar daha hoşa gider hale gelebilir. Çiftin ilişkisindeki gerilim azalıp doyum artabilir.

×

Merhaba!

Online terapi - tele psikiyatri için fotoğrafı tıklayınız veya sultan@drsultandogan.com a e-posta gönderiniz.

 

× Nasıl yardımcı olabilirim?
%d blogcu bunu beğendi: