Sultan Doğan Röportajı

Sultan Doğan Röportajı

Seks terapistine gitmek, seks hakkında konuşmak Türkiye’de çok bilinen ve benimsenen alışkanlıklar değil. Seks terapisti kimdir, terapide ne yapılır, seks bağımlısı kime denir ve bu gibi aklınızdaki muhtemel sorulara cevap aldık.

Sultan_Dogan_roportaji_1Seks terapisti olmak ne demek? Bu unvana kimler sahip olabiliyor?
Pratik olarak ülkemizde cinsel sorunların tedavisi konusunda eğitim görmüş ve cinsel işlev bozukluklarını cinsel terapi teknikleri kullanarak tedavi eden psikiyatri uzmanı olan hekimler ve bu alanda çalışan psikologlar ‘cinsel terapist’ (seks terapisti) olarak kendilerini adlandırıyorlar. Bu unvan ülkemizde yönetmelik ve yasalarla tanımlanmış değil ve keyfi bir kullanım söz konusu olabiliyor.

Siz nasıl karar verdiniz bu alanda kariyer yapmaya?
Psikiyatri uzmanlık eğitimi aldığım yıllarda cinsel işlev bozuklukları ve terapileri ile ilgilenmeye başladım. Florida Postgraduate Sex Therapy Training Institute’da Cinsel Terapi Eğitimi aldım ve eğitim dönemi sonunda ‘Klinik Cinsellik Uzmanı ve Cinsel Terapist’ olmaya hak kazandım. Bu eğitimi takiben Florida International University’de Cinsellik Eğitimciliği Sertifika Programı eğitimini de bitirdim. Bu alanda en önemli uluslararası örgütlerden birinin (Society for Sex Therapy and Research) tam üyesiyim.

Basında kimi seks terapistlerinin muayenenin bir parçası olarak evli çiftlerden kendi gözleri önünde ilişkiye girmelerini istedikleri şeklinde kafa karıştırıcı örnekler var. Yanlış anlaşılmaları aşmak adına mesleğinizi tanımlar mısınız?
Geleneksel cinsel terapi teknikleri içinde terapist eşliğinde cinsel birleşmedenemek  kesinlikle yok. Yalnızca gerekli bazı durumlarda cinsel organ muayenesine doktor uygun görür ve hasta kabul ederse, hastanın eşi de girebilir. Bu muayenelerin amacı hem hastayı hem de eşini cinsel organların anatomisi ile ilgili olarak bilgilendirmek. Uyguladığımız cinsel terapi teknikleri cinsel sorunun tipine göre farklılık gösterebilir. Örneğin erkekte erken boşalma bulunduğunda kullanılan tekniklerle, kadında vajinismus (cinsel birleşmeyi gerçekleştirme zorluğu) terapisinde kullanılan teknikler birbirinden çok farklı. Tüm cinsel terapilerdeki ortak özellikler arasında cinsel anatomi ve fizyolojiyi içeren eğitim vermek, sorunun niteliğine göre hastaya ya da çifte evlerinde uygulamaları için alıştırmalar vermek, bu alıştırma ödevlerini aşamalı olarak ilerletmek vardır. Çifte ilişkilerinde hem cinsel hem de cinsel olmayan alanlarda çatışmalarını çözme becerisi kazandırma bütün cinsel sorunlarda uygulanan teknikler arasındadır.

İstanbulluların genel seks psikolojisi nedir?
Şehrin kozmopolit yapısına bakarak cinsel yaşantının da çok çeşitlilik gösterebildiğini söyleyebilirim. Bir yanda katı tutucu cinsel yaşantıları olan bir grup İstanbullu varken diğer uçta marjinal diyebileceğimiz cinsel eylemleri, fantezileri gerçekleştiren İstanbullular var denilebilir. İnternet ortamının sağladığı sosyal paylaşım ağlarının cinsel davranışa etkileri azımsanamayacak ölçüde. Sanal ortam cinsel çeşitliliği artırmakta, fantezileri gerçekleştirmeyi kolaylaştırmakta ancak beraberinde bazı riskleri de getirmekte.

Günümüzün seks algısını nasıl konumlandırırsınız İstanbulluların hayatında?
Uçları içinde barındırıyor İstanbul. Cinsel açıdan çok tutuk olanlar olduğu gibi büyük şehrin sağladığı anonimlikten yararlanarak çok açık yaşayan kesimler de var. Eşcinsel yönelimi açıklama konusunda son yıllarda bir artış gözlemliyorum. Bu olumlu bir gelişme. Bir de cinsel sorunlarını hem kadın hem de erkeklerin daha kolay dile getiriyor, tedavi arayışına giriyor.

Cinsel isteğin optimum dozu nedir? 
Bu konuda çalışan Kinsey ve arkadaşları top-lam cinsel boşalma kavramını kullanıyor. Bu kavram bir haftada mastürbasyon da dahil olmak üzere meydana gelen her türlü orgazmı içerir.  Tüm yaş grupları göz önüne alındığında erkeklerde haftada ortalama iki bulunmuştur. Bu sayının altı ay boyunca haftada yediden fazla olması aşırı cinsel istek olarak kabul edile-bilir. Haftada birin altında orgazm yaşantısı da bazen cinsel isteksizlik olarak nitelendiriliyor. Ancak yalnızca orgazm sıklığına bakarak durumun patolojik  ya da normal kabul edilmesi bizce uygun değil. Kişinin ve çevresindekilerin durumdan huzursuz olması, bu davranışlarla ilgili olumsuz sonuçlar ortaya çıkması, davranışların stres faktörleriyle ilişkili olması ve psikososyal işlevselliğin bozulması önemli.

Seks bağımlılığının teşhisi nasıl konuyor? Tedavi nasıl gerçekleşiyor?
Son altı aydır haftada yedi ve üzeri orgazm varsa, kişi durumdan rahatsızsa, işlevselliği ve sosyal ilişkileri bozuluyor, maddi, manevi kayıpları oluyorsa, bütün çabalarına karşın cinsel davranışlarını kontrol edemiyorsa hiperseksüel bozukluk veya cinsel bağımlılık yönünden değerlendirilmesi gerekir. Tanı kesinleştiğinde psikoterapi ve ilaç tedavileri uygulanabilir.